Windows sunucu yavaş: Görev Yöneticisi ve Kaynak İzleyici ile sebep bulma

Uzak masaüstüne bağlandınız ve her tıklama beş saniye sürüyor. "Sunucu yavaş" şikâyetinin nedeni dört kaynaktan birinde olur: işlemci, bellek, disk ya da ağ. Hangisinin dolu olduğunu görmeden müdahale etmek tahmin yürütmektir. Windows'un iki yerleşik aracı bunu dakikalar içinde gösterir.

1. Görev Yöneticisi: genel görünüm

Görev çubuğuna sağ tıklayıp Görev Yöneticisi'ni açın (veya Ctrl+Shift+Esc; RDP'de Ctrl+Alt+Del yerine bu kısayolu kullanın). Performans sekmesinde dört grafik vardır:

• CPU: Sürekli yüzde 90 ve üstü ise işlemci darboğazdır.
• Bellek: Kullanılan bellek toplama yakınsa sistem diske takas yapar ve her şey yavaşlar.
• Disk: "Etkin süre" yüzde 100'de sabit kalıyorsa disk darboğazdır.
• Ethernet: Beklenmedik büyük gönderme/alma ağ kaynaklı sorunu işaret eder (saldırı ya da bir yükleme).

Hangisi doluysa Ayrıntılar ya da Süreçler sekmesinde o sütuna tıklayarak en çok tüketen süreci sıralayın.

2. Kaynak İzleyici: ayrıntı

Görev Yöneticisi'nin altındaki Kaynak İzleyicisini Aç bağlantısıyla (ya da resmon yazarak) açın. Sekmeler (CPU, Bellek, Disk, Ağ) her sürecin tam olarak ne yaptığını gösterir; özellikle Disk sekmesi hangi dosyaya hangi sürecin yazdığını verir, Ağ sekmesi hangi sürecin hangi adresle konuştuğunu listeler.

Sık suçlular ve çözümleri

• TiWorker.exe / TrustedInstaller.exe / wuauserv: Windows güncellemesi kurulumu ya da taraması; işlemci ve disk tüketir. Bitmesini bekleyin: güncelleme takıldı.
• MsMpEng.exe (Microsoft Defender): Gerçek zamanlı tarama. Büyük dosyalar yazan programlarda yoğun olur; uygulamanızın klasörünü Defender istisnasına ekleyebilirsiniz (Windows Güvenliği > Virüs ve tehdit koruması > Ayarları yönet > Dışlamalar).
• Sürekli artan bellek: Bir program bellek sızdırıyordur (aynı süreç birkaç saatte büyüyorsa). Programı güncelleyin ya da zamanlanmış yeniden başlatma ekleyin.
• Bilmediğiniz yüksek CPU'lu süreç: Zararlı yazılım (kripto madencisi) olabilir. Sürecin konumuna ve imzasına bakın: yetkisiz erişim kontrol listesi.
• Çok sayıda açık RDP oturumu: Unutulmuş kullanıcı oturumları bellek tüketir. Görev Yöneticisi > Kullanıcılar sekmesinden kullanılmayan oturumları kapatın.
• Disk %100, ama süreçler sakin: Sanal bellek dosyası dolu bir diskte büyüyemiyor olabilir: disk doldu.

Kaynak yetersizse

Hiçbir tek süreç suçlu değilse ve genel kullanım gerçekten yüksekse sunucunuz iş yüküne göre küçüktür. Panelin Grafikler aracı, son saatlerde, günlerde ve haftalarda CPU, bellek, ağ ve disk kullanımını çizer; bir günlük trendi görmek yavaşlığın sürekli mi geçici mi olduğunu söyler: kaynak kullanımı. Kalıcıysa paketi büyütmek çözümdür: paket seçimi. Windows sunucular Linux'tan daha çok bellek tüketir; 2 GB RAM'li bir pakette rahat çalışmak zordur.

Sık sorulanlar

Sunucu yavaş ama Görev Yöneticisi düşük kullanım gösteriyor.

Sorun ağ gecikmesi ya da RDP bağlantınızda olabilir. Başka bir ağdan bağlanın ve ping süresine bakın: RDP kopuyor veya donuyor.

Hangi süreçleri sonlandırmamalıyım?

Sistem süreçlerine (svchost.exe, csrss.exe, lsass.exe) dokunmayın. Sonlandırmak sunucuyu çökertebilir. Şüpheli süreçse önce adını arayın.

Windows'ta takas dosyası ayarı değiştirmeli miyim?

Varsayılan sistem yönetimli ayar çoğu durumda doğrudur. Disk alanı kısıtlıysa takas dosyasının büyüyebileceği boş yer bırakın.

İlgili makaleler

• Yüksek işlemci (CPU) veya bellek (RAM) kullanımı nasıl çözülür?
• Sunucumun işlemci, bellek ve disk kullanımını nasıl görürüm?
• Windows sunucu "Güncelleştirmeler yapılandırılıyor" ekranında takıldı

Sorununuz çözülmediyse destek talebi açın. Hangi adımı denediğinizi ve ekranda ne gördüğünüzü yazarsanız çözüm çok daha hızlı olur.