PostgreSQL kurulumu: kullanıcı, veritabanı ve güvenli uzaktan erişim (Ubuntu)

PostgreSQL, güçlü ve ücretsiz bir ilişkisel veritabanıdır; Django, Rails, Laravel ve birçok modern uygulama tarafından kullanılır. Ubuntu 24.04'te depodaki sürüm 16'dır. Kurulumu basittir; dikkat edilmesi gereken kısım, veritabanını internete açmadan uygulamanıza bağlamaktır.

Kurulum

sudo apt update
sudo apt install -y postgresql
sudo systemctl status postgresql
sudo -u postgres psql -c "SELECT version();"

Kurulum postgres adında bir sistem kullanıcısı ve aynı adda bir veritabanı yöneticisi oluşturur. Yapılandırma dosyaları /etc/postgresql/16/main/ altındadır (sürüm numarası değişebilir): postgresql.conf (genel ayarlar) ve pg_hba.conf (kimin nasıl bağlanabileceği).

Kullanıcı ve veritabanı oluşturma

Her uygulama için ayrı bir kullanıcı ve veritabanı açın; postgres yönetici kullanıcısını uygulamalarda kullanmayın:

sudo -u postgres psql
CREATE USER uygkullanici WITH PASSWORD 'GucluBirParola';
CREATE DATABASE uygulama OWNER uygkullanici;
\q

Bağlantıyı denemek için: psql -h 127.0.0.1 -U uygkullanici -d uygulama (parola sorar). Bağlanıyorsa uygulamanız aynı bilgilerle bağlanabilir. Parolada özel karakter varsa uygulamanın bağlantı adresinde (URL) kodlanması gerekebilir; sorun yaşarsanız daha sade bir parola seçin.

Uzaktan erişim (yalnızca gerekirse)

Uygulamanız aynı sunucudaysa uzaktan erişime gerek yoktur; varsayılan ayar yalnızca yerelden bağlanmaya izin verir. Başka bir sunucudan bağlanmanız gerekiyorsa iki yeri değiştirirsiniz:

1. postgresql.conf içinde dinlenecek adresi açın: listen_addresses = 'localhost,203.0.113.10' (sunucunun özel ya da genel adresi). Mümkünse özel ağ adresini kullanın.
2. pg_hba.conf dosyasının sonuna yalnızca izin verdiğiniz istemciyi ekleyin:

   host    uygulama    uygkullanici    198.51.100.7/32    scram-sha-256

   Bu satır "uygulama veritabanına uygkullanici kullanıcısıyla yalnızca 198.51.100.7 adresinden, parola (scram-sha-256) ile bağlanılabilir" demektir. Geniş bir aralık (0.0.0.0/0) yazmayın.
3. Değişiklikleri uygulayın: sudo systemctl restart postgresql (yalnızca pg_hba.conf değiştiyse reload yeter).
4. Güvenlik duvarında 5432 portunu yalnızca o istemci adresine açın: sudo ufw allow from 198.51.100.7 to any port 5432 proto tcp. Herkese açmayın: UFW rehberi.

Veritabanı portunu internete açık bırakmak, kaba kuvvet saldırılarının kapısını açar. Daha güvenli bir yol, istemcinin SSH tüneliyle bağlanmasıdır: ssh -L 5433:127.0.0.1:5432 kullanici@sunucu; sonra yerelde localhost:5433'e bağlanırsınız ve veritabanı portu hiç dışarıya açılmaz.

Yedek alma ve geri yükleme

sudo -u postgres pg_dump uygulama | gzip > /yedekler/uygulama-$(date +%F).sql.gz
gunzip -c uygulama-2026-10-20.sql.gz | sudo -u postgres psql uygulama

Dökümü düzenli alıp sunucu dışına kopyalayın: rsync ile yedek.

Sık hatalar

• FATAL: Peer authentication failed for user: Yerelde psql -U kullanici yazdığınızda PostgreSQL işletim sistemi kullanıcısının adını da denetler. Parolayla bağlanmak için -h 127.0.0.1 (TCP) ekleyin.
• FATAL: no pg_hba.conf entry for host: İstemciniz için pg_hba.conf'ta satır yok. Yukarıdaki satırı ekleyip reload yapın.
• could not connect to server: Connection refused: Servis çalışmıyor ya da listen_addresses o adresi dinlemiyor.
• Disk dolu: PostgreSQL yazamaz ve durur: disk doldu.

Sık sorulanlar

MySQL mi PostgreSQL mi?

İkisi de güvenilirdir. Uygulamanız hangisini destekliyorsa onu kullanın. MySQL/MariaDB için: MySQL ve MariaDB kurulumu.

postgres parolasını unuttum.

Yerel sistemde sudo -u postgres psql ile parolasız girip ALTER USER postgres PASSWORD 'yeni'; yazabilirsiniz; yerel erişim işletim sistemi kullanıcısına dayanır.

pgAdmin ya da başka grafik araçla bağlanabilir miyim?

Evet; SSH tüneli en güvenli yöntemdir. Aracın ayarında SSH tünelini tanımlayın ya da yukarıdaki komutla yerel bir port açın.

İlgili makaleler

• MySQL / MariaDB veritabanı nasıl kurulur ve güvenli kullanılır?
• UFW ile port açma ve kapatma (Ubuntu güvenlik duvarı)
• Linux'ta rsync ile yedek alma: sunucudan sunucuya ve zamanlanmış

Sorununuz çözülmediyse destek talebi açın. Hangi adımı denediğinizi ve ekranda ne gördüğünüzü yazarsanız çözüm çok daha hızlı olur.