# Linux sunucuda sudo yetkili kullanıcı açma ve root girişini kapatma

https://kervanhosting.com/bilgi-bankasi/makale/linux-sunucuda-sudo-yetkili-kullanici-ac-ve-root-girisini-kapat

Sunucu size root bilgisiyle teslim edilir. Günlük işler için root yerine kendi kullanıcınızla girip gerektiğinde `sudo` kullanmak hem güvenli hem de hata yapma riskini azaltan bir alışkanlıktır. Çünkü her sunucunun root kullanıcısı internetteki botların ilk hedefidir.

## 1. Yeni kullanıcıyı oluşturun

Root olarak bağlıyken:

```
adduser ayse
usermod -aG sudo ayse
```

`adduser` sizden parola ister; uzun ve benzersiz bir parola seçin. Debian'da `sudo` paketi kurulu gelmeyebilir; `apt install sudo -y` ile ekleyin.

## 2. SSH anahtarını yeni kullanıcıya kopyalayın

Zaten root için bir SSH anahtarı kullanıyorsanız aynısını yeni kullanıcıya aktarın:

```
rsync --archive --chown=ayse:ayse ~/.ssh /home/ayse
```

Anahtarınız yoksa kendi bilgisayarınızda üretip yeni kullanıcının `~/.ssh/authorized_keys` dosyasına ekleyin: [SSH anahtarı makalesine](https://kervanhosting.com/bilgi-bankasi/makale/ssh-anahtari-nedir-parola-yerine-nasil-kullanirim) bakın.

## 3. Yeni kullanıcıyla ayrı bir pencerede deneyin

Root oturumunu kapatmadan, yeni bir terminalde:

```
ssh ayse@203.0.113.10
sudo whoami
```

Son komut `root` yazıyorsa sudo yetkisi çalışıyor demektir. Bu adımı atlamayın; yeni kullanıcı çalışmadan root'u kapatmak sizi sunucudan dışarıda bırakır.

## 4. Root girişini kapatın

Sunucularımızın şablonunda root ile parola girişini açan bir ayar dosyası hazır gelir: `/etc/ssh/sshd_config.d/00-wisecp-root.conf`. sshd her ayar için okuduğu **ilk** değeri kullandığı için yeni bir dosya eklemek yetmez; bu dosyadaki değeri değiştirmeniz gerekir.

```
sudo sed -i 's/^PermitRootLogin yes/PermitRootLogin no/' /etc/ssh/sshd_config.d/00-wisecp-root.conf
sudo sshd -t
sudo systemctl restart ssh
```

Ubuntu 24.04'te `restart ssh` yeterlidir, bu ayar için soketi değiştirmeniz gerekmez. Ayarın gerçekten geçerli olduğunu `sudo sshd -T | grep -i permitrootlogin` komutuyla doğrulayın, `permitrootlogin no` yazmalı. Hâlâ `yes` görüyorsanız `sshd_config.d` klasöründe başka bir dosya aynı ayarı yapıyordur; `sudo grep -ri permitrootlogin /etc/ssh/` ile bulun. Sonra root ile bağlanmayı deneyin; *Permission denied* almalısınız.

## Sudo yetkisini kontrol edin

Yeni kullanıcı ilk girişte `sudo` komutuna sıfırdan alışmak zorunda değil; yine de bir kez `sudo -l` yazıp hangi komutları çalıştırabildiğine bakmak iyi olur.

Kullanıcının hangi gruplarda olduğunu `id ayse` ile görebilirsiniz; çıktıda `sudo` yazmalıdır. Yetkiyi geri almak için `sudo deluser ayse sudo` yeterlidir.

## Panelle ilgili not

Müşteri panelindeki **Root Parolasını Sıfırla** aracı hâlâ root parolasını değiştirir. SSH root girişini kapattığınız için bu parolayla bağlanamazsınız, ama konsoldan (**VNC Konsol**) root olarak girebilirsiniz; bu kendinizi kurtarma yolunuzdur. Hepsini unutursanız konsolu hatırlayın.

## Parola girişini de kapatmak

SSH anahtarıyla girdiğinizi doğruladıktan sonra aynı dosyadaki `PasswordAuthentication yes` satırını `no` yaparak (ve `sudo systemctl restart ssh` ile) parola girişini tamamen kapatabilirsiniz. Anahtarınızı kaybederseniz konsoldan düzeltmeniz gerekir; anahtarı güvenli bir yerde de yedekleyin.

Sunucuda yapılacak diğer ilk işler için [ilk yapılacaklar listesine](https://kervanhosting.com/bilgi-bankasi/makale/yeni-linux-sunucuda-ilk-yapilmasi-gerekenler) bakın. Sunucu seçimi: [Linux VDS](https://kervanhosting.com/linux-vds).

## Sık sorulanlar

### Yeni kullanıcı `sudo` kullanırken neden parola soruyor?

Sudo, komutu çalıştıran kişinin gerçekten sizin olduğundan emin olmak için kendi kullanıcı parolanızı ister. Root parolası değil, `ayse` kullanıcısının parolasıdır.

### Parolasız sudo vermeli miyim?

Otomatik betikler için gerekebilir ama güvenlik açısından önerilmez. Gerekirse yalnızca belirli komutlar için ayrı bir kural yazın.

### Root kullanıcısını tamamen silmeli miyim?

Hayır. Sistem servisleri ve kurtarma işlemleri root'a ihtiyaç duyar. Sadece SSH ile doğrudan girişi kapatın.

**İlgili makaleler**

- [SSH portunu değiştirme (Ubuntu 24.04'te ssh.socket dikkat)](https://kervanhosting.com/bilgi-bankasi/makale/ssh-portunu-degistirme-ubuntu-24-04-ssh-socket)
- [Yeni Linux sunucuda ilk yapılması gerekenler](https://kervanhosting.com/bilgi-bankasi/makale/yeni-linux-sunucuda-ilk-yapilmasi-gerekenler)
- [Bilinmeyen girişleri (brute force) nasıl engellerim?](https://kervanhosting.com/bilgi-bankasi/makale/bilinmeyen-girisleri-brute-force-nasil-engellerim)

*Sorununuz çözülmediyse [destek talebi açın](https://kervanhosting.com/destek-taleplerim). Hangi adımı denediğinizi ve ekranda ne gördüğünüzü yazarsanız çözüm çok daha hızlı olur.*